Γέννεσις

Η Γένεσις είναι το πρώτο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης, όλης  της Αγίας Γραφής και μεταξύ των πέντε πρώτων βιβλίων που αποκαλούνται Πεντάτευχος,(Ελληνική ονομασία η οποία εδόθη τον 4^ον π.χ. αιώνα). Η Πεντάτευχος περιλαμβάνει τα βιβλία Γένεση, Έξοδος, Λευιτικό, Αριθμοί και Δευτερονόμιο και εντάσσεται στη συλλογή των Ιστορικών Βιβλίων. Ονομάστηκε έτσι, γιατί περιέχει την γένεση, δηλαδή, την αρχή του κόσμου: «αύτη η βίβλος γενέσεως ουρανού και γης ότε εγένετο» (Γεν.2:4), τις γενεαλογίες των πρώτων ανθρώπων «τούτο είναι το βιβλίον της γενεαλογίας του ανθρώπου» (Γεν. 5:1) αλλά και την αρχή του ισραηλιτικού λαού. (Κεφ.12)

Το περιεχόμενο του βιβλίου αποτελείται από 50 κεφάλαια και διαιρείται σε δύο μέρη

Α΄ ΜΕΡΟΣ – Από της δημιουργίας του κόσμου μέχρι της διασποράς της ανθρωπότητας (1:1-11)

Η δημιουργία του κόσμου, (περιγράφεται στο Κεφ.1:1-25.

Οι πρωτόπλαστοι, το προπατορικό αμάρτημα και η έξοδος από την Εδέμ, (που περιγράφονται στο (Κεφ.1:28 – Κεφ.3).

Η Αδελφοκτονία Κάιν και Άβελ, Γέννηση Σηθ, Ενώχ και Νώε.(Κεφ.4- Κεφ.6:4).

Ο Κατακλυσμός του Νώε (Κεφ.6:5 – Κεφ.8 )

Η Ευλογία του Θεού προς τον Νώε και οι απόγονοί του. (Κεφ.9-10).

Ο Πύργος της Βαβέλ και η διασπορά των ανθρώπων. (Κεφ.11).

Β’ ΜΕΡΟΣ: Ιστορία των πατριαρχών (11:26-50)

Η κλήση του Αβραάμ και η ιστορία του.(Κεφ.12-25).

Ισαάκ και Ιακώβ (Κεφ.25-36).

Ιστορία του Ιωσήφ (Κεφ.37-44).

Μετοικεσία του Ιακώβ στην Αίγυπτο (Κεφ.45- 48) και

Θάνατος του Ιακώβ και η ταφή του στη Χαναάν (Κεφ.49 -50).

Σημαντικές  επισημάνσεις:

Το κάθε ένα από τα δύο αυτά μέρη έχει ως κύριο θέμα του μια δημιουργία. Την δημιουργία του κόσμου και την δημιουργία του λαού Ισραήλ. Κόσμος και Ισραήλ οφείλουν την ύπαρξή  τους στο  Θεό, είναι έργα του ίδιου Δημιουργού.

Το 1^ο μέρος του βιβλίου αναφέρεται στην περίοδο της προϊστορίας της ανθρωπότητας, όχι για να προσφέρει ιστορικές πληροφορίες σχετικά με την περίοδο αυτή, αλλά για να εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους ο Θεός, μετά την Δημιουργία του κόσμου και του ανθρώπου, επεμβαίνει για δεύτερη φορά στην  ιστορία δημιουργώντας ένα λαό. Ο κόσμος προήλθε από τα χέρια του Δημιουργού τέλειος και η διαχείρησή του παραχωρήθηκε στον άνθρωπο. Οι πρώτες όμως επιλογές που κάνει ο άνθρωπος ως ελεύθερο ον τον οδηγούν σε διάσπαση της σχέσης του με τον Θεό, με αποτέλεσμα να αρχίσει μια πτωτική πορεία από την αρχική κατάσταση, που χαρακτηρίζεται από αλυσιδωτή διάσπαση των σχέσεων σε όλα τα επίπεδα.

1.Διάσπαση της σχέσης άντρα – γυναίκας, με εξουσιαστική επιβολή του πρώτου στην  δεύτερη (Αδάμ –Εύα),

2.Διάσπαση της σχέσης μεταξύ των αδελφών, που φτάνει μέχρι την αδελφοκτονία (Κάιν–Άβελ) δολοφονίες (Λάμεχ),

3.Ανατροπή της φυσικής τάξης του κόσμου (Γιοί του Θεού, Κατακλυσμός),

4.Διάσπαση της σχέσης  πατέρα-γιού (Νώε –Χάμ) και τέλος,

5.Πλήρης διάσπαση της ανθρώπινης κοινωνίας (πύργος της Βαβέλ)

Το 2^ο μέρος του βιβλίου αναφέρεται στην ιστορία των Πατριαρχών του Ισραήλ. Με την εκλογή του Αβραάμ, ο οποίος επιδεικνύει απόλυτη πίστη και υπακοή στο Θείο θέλημα, ο Θεός κάνει μια νέα αρχή. Από τον άνθρωπο αυτόν θα προέλθει ένας λαός, ο οποίος θα καταστεί φορέας της Θείας ευλογίας προς όλους τους λαούς της γης, με σκοπό την τελική πλήρη αποκατάσταση των σχέσεων Θεού και ανθρώπου. Σημείο της επέμβασης του Θεού για την δημιουργία του λαού αυτού αποτελεί το γεγονός ότι ο Αβραάμ και η γυναίκα του Σάρα αποκτούν, σε βαθειά γεράματα και αντίθετα με κάθε φυσικό κανόνα τον μοναχογιό τους Ισαάκ. Αλλά και η συνέχεια της ιστορίας δείχνει καθαρά την συνεχή επέμβαση και φροντίδα του θεού  προς υπέρβαση για κάθε αρνητική για την πραγματοποίηση των σχεδίων του κατάσταση. Ο Ισαάκ οδηγείται στο θυσιαστήριο αλλά σώζεται, ο Ιακώβ αυτοεξορίζεται στην Χαρράν αλλά επιστρέφει. Ο Ιωσήφ πωλείται  ως δούλος στην Αίγυπτο, αλλά ανέρχεται σε ανώτατο αξίωμα και σώζει τα αδέρφια  και τον πατέρα του. Αφηγήσεις από ιστορίες ανθρώπων… Πραγματικός πρωταγωνιστής όμως από την αρχή μέχρι το τέλος του είναι ο ίδιος ο Θεός, ο οποίος δημιουργεί τον κόσμο και επεμβαίνει δημιουργικά στην ιστορία του.  

Συμπέρασμα                                                                         

Για τους Χριστιανούς και  για εκείνον που μελετά  την Αγία γραφή με προσοχή, αρχίζοντας από το βιβλίο της Γένεσης, θ’ ανακαλύπτει αλήθειες, καλλυμένες ίσως, που όμως στην πραγματικότητα είναι ευαγγελικών διαστάσεων. Εξαιρετικής σημασίας είναι η πρώτη μεσσιανική προφητεία, «αυτό θέλει σου συντρίψει την κεφαλή, και συ θέλεις κεντήσει την πτέρναν αυτού». (Γεν.3:15)  Αυτό σημαίνει ότι παρά το χάσμα που δημιουργεί ανάμεσα στο θεό και τον άνθρωπο η Πτώση των πρωτοπλάστων, ο Κύριος τους δίνει την υπόσχεση ότι ο απόγονος της Εύας (ο Χριστός) θα γεφυρώσει το χάσμα αυτό με τη συντριβή του κακού και τη νίκη του πάνω στο θάνατο. Είναι η έκφραση της θείας αγάπης προς το ανθρώπινο γένος, μια παρηγορητική προφητεία χωρίς την οποία θα επικρατούσε η απελπισία.                                                                   

Συγγραφέας του βιβλίου της Γένεσης και όλης της Πεντατεύχου φέρεται να είναι ο Μωυσής που την συνέγραψε κατά τη διάρκεια της μακράς πορείας των Ισραηλιτών στην έρημο του Σινά, περίπου το 1500π.χ., εκτός βεβαίως των τελευταίων στίχων του Δευτερονομίου που αναφέρεται στο θάνατο του Μωϋσή και που πιθανολογείται ότι συνέγραψε, (συμπλήρωσε), ο Ιησούς του Ναυή.