Παροιμίαι

Το βιβλίο Παροιμίαι οφείλει τον τίτλο του στο περιεχόμενο του, που συνιστά μια συλλογή συμβουλών, παραινέσεων και γνωμικών που αφορούν στην ηθική οικοδομή του ανθρώπου.

Στην Ελληνική μετάφραση των Εβδομήκοντα ( 0΄) κατατάσσεται το έργο στα ‘Ποιητικά-Διδακτικά βιβλία ‘ της Παλαιάς Διαθήκης, ενώ στην Εβραϊκή Βίβλο στην ομάδα ‘Αγιόγραφα’

Οι “παροιμίες” συνιστούν συνήθως σύντομες φράσεις στις οποίες αποτυπώνεται η ατομική ή συλλογική εμπειρία από την αντιμετώπιση διαφόρων καταστάσεων της καθημερινής ζωής και οι οποίες μεταδίδονται προφορικά από γενιά σε γενιά με σκοπό να προσφέρουν στους ανθρώπους συμβουλές για την επίτευξη της ευτυχίας και της ευημερίας. Αυτό το είδος της ‘σοφίας’ που ήταν ευρύτατα διαδεδομένο στους Αιγυπτίους, Βαβυλωνίους και ιδιαίτερα στους Άραβες, καλλιεργήθηκε και στον Ισραήλ και εμπλουτίστηκε με θρησκευτικές ιδέες. Ως πρώτος και σπουδαιότερος σοφός αναφέρεται στην Παλαιά Διαθήκη ο βασιλιάς Σολομών, (Α΄ Βασιλέων 5.9-14) στον οποίο αποδίδονται πολλά σοφιολογικά έργα. Αργότερα και αλλά πρόσωπα ασχολήθηκαν με τη συλλογή και καταγραφή παροιμιών.( Παρ.25.1-30.1 )

Παρ’ όλο που το βιβλίο έχει το χαρακτήρα ηθικού εγχειριδίου, βασική ιδέα του έργου είναι ή αρχή ότι η επιτυχία στη ζωή δεν εξαρτάται μόνον από την ανθρώπινη εξυπνάδα, αλλά προϋποθέτει πρώτα και κύρια την αναγνώριση του Θεού και την τήρηση των εντολών του. (1,7. 2,4-5 . 9-10. 15,33 ) Συχνά επίσης η σοφία παριστάνεται ως πρόσωπο που ζει κοντά στο Θεό και δια της οποίας ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο. Με τις παραστάσεις αυτές προετοιμάζεται η περί Λόγου ( Ιωάν. 1,1) και Σοφίας Θεού ( Α΄ Κορ. 1,24) διδασκαλία της Καινής Διαθήκης

Διάγραμμα περιεχομένου

Το περιεχόμενο του βιβλίου αποτελείται από 29 κεφάλαια:

• 1:1-9:18δ: Εισαγωγή, προτροπή για την απόκτηση της σοφίας και αποφυγή της αφροσύνης.
• 10:1-22:16: Πρώτη και κύρια συλλογή σολομώντειων παροιμιών.
• 22:17-24:22ε: Πρώτη συλλογή παροιμιών αγνώστων σοφών ανδρών.
• 24:23-34: Δευτέρα συλλογή παροιμιών αγνώστων σοφών ανδρών.
• 25:1-29:27: Δευτέρα συλλογή παροιμιών Σολομώντα.
• 30:1-33: Λόγοι Αγούρ.
• 31:1-9: Λόγοι του «υιού βασιλέως» Λεμουέλ.
• 31:10-31: Εγκώμιο της ενάρετης γυναίκας.