Κατά Μάρκον

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ

Η επιγραφή ‘κατά Μάρκον ‘ δεν οφείλεται στον ίδιο το συγγραφέα του ευαγγελίου αλλά προέρχεται από το 2^ο αιώνα αλλά προέρχεται από τον 2ο αιώνα και μαρτυρεί την πίστη της εκκλησίας ότι το ευαγγέλιο αυτό γράφτηκε από το Μάρκο, τον οποίο η ομόφωνη παράδοση της εκκλησίας και οι περισσότεροι από τους νεότερους ερευνητές ταυτίζουν με τον Ιωάννη Μάρκο, συνεργάτη των δυο κορυφαίων αποστολών Πέτρου και Παύλου στη διάδοση του ευαγγελίου, και για τον οποίο γίνεται λόγος στις Πράξεις των Αποστολών καθώς και σε επιστολές της Καινής Διαθήκης.
Το ευαγγέλιο του Μάρκου δεν προϋποθέτει εξοικειωμένους αναγνώστες με την Παλαιά Διαθήκη και με τις ιουδαϊκές συνήθειες. Απευθύνεται σε χριστιανούς που ήταν πρώην εθνικοί και που ζουν έξω από την Παλαιστίνη. Ο ευαγγελιστής μας χαρακτηρίζει ο ίδιος το κείμενό του ήδη με την πρώτη του φράση ως «Ευαγγελίον Ιησού Χριστού». Έχει λοιπόν επίγνωση του γεγονότος ότι δεν συγγραφεί βιογραφία του Ιησού αλλά μεταφέρει ένα μήνυμα ζωής, μια χαρμόσυνη αγγελία, ένα «Ευαγγέλιο». Το κατά Μάρκον ευαγγέλιο θεωρείται από τη σύγχρονη ερευνά ως το αρχαιότερο από τα 4 ευαγγέλια. Έτσι ο Μάρκος είναι ο εισηγητής ενός νέου φιλολογικού είδους στην παγκόσμια φιλολογία, αυτό του ευαγγελίου, που χωρίς να παύσει να είναι ιστορική αφήγηση, την υπερβαίνει και αποβαίνει αισιόδοξο μήνυμα, το οποίο τα ιστορικά γεγονότα και το κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας, ο Ιησούς Χριστός, απευθύνουν στον άνθρωπο κάθε εποχής. Σε αντίθεση προς τα αλλά ευαγγέλια της Καινής Διαθήκης το κατά Μάρκον δεν ενδιαφέρεται τόσο να μας παρουσιάσει τη διδασκαλία του Ιησού (τα λεχθέντα) όσο το πρόσωπό του, δηλαδή τη θαυματουργική εξουσία (τα πραχθέντα) του Υιού του θεού, του Μεσσία, ο οποίος διώχνει το σατανά και ελευθερώνει τους ανθρώπους από τη δουλεία σ’ αυτόν. Ο μεσσιανικός τίτλος «Υιός θεού» δεν χρησιμοποιείται στο ευαγγέλιο του Μάρκου από τους ανθρώπους για τον Ιησού, αλλ’ από το Θεό Πατέρα που απευθύνεται προς τον Υιό του σε στιγμές χαρακτηριστικές της επίγειας ζωής του (βάπτιση, μεταμόρφωση) ή από τους δαίμονες, που αναγνωρίζουν το Μεσσία και καταλαβαίνουν ότι έφτασε το τέλος της δίκης τους κυριαρχίας. Μονό μία φορά χρησιμοποιείται ο τίτλος αυτός από άνθρωπο: από το Ρωμαίο εκατόνταρχο μπροστά στο σταυρό του Ιησού (15,39). Δεν είναι χωρίς σημασία το γεγονός ότι προς το τέλος του ευαγγελίου ένας άνθρωπος, και μάλιστα εθνικός, αναγνωρίζει τον Ιησού, ως Υιόν του θεού. Και μάλιστα αυτό συμβαίνει κατά την ώρα του θανάτου του Ιησού πράγμα που υποδηλώνει ότι οι λυτρωτικές συνέπειες του σταυρού αρχίζουν να επεκτείνονται σ’ ολόκληρη την ανθρωπότητα.

Ο τίτλος, τον οποίο χρησιμοποιεί  ο ίδιος ο Ιησούς για τον εαυτό του, είναι ‘ Υιός του ανθρώπου’ . το έργο του Ιησού περιγράφεται ως το έργο του Υιού του ανθρώπου που οδεύει προς το πάθος και τελικά υφίσταται το πάθος ύπέρ πολλών’

Διάγραμμα περιεχομένου

Η δράση του Ιησού στη Γαλιλαία 1:14 – 9:50

Αρχή της δημόσιας δράσης του Ιησού 1:14-34

Πρώτη περιοδεία του Ιησού ανά τη Γαλιλαία 1:35-45

Η περίοδος της συγκρούσεως 2:1 – 3:6

Δεύτερο στάδιο της δράσης του Ιησού στη Γαλιλαία 3:7 – 7:23

Τρίτο στάδιο της δράσης του Ιησού στη Γαλιλαία 7:24 – 9:50

Η δράση του Ιησού στην Ιουδαία και την Ιερουσαλήμ, το πάθος και ο επί του σταυρού θάνατος 10:1 – 15:41

Προς την Ιερουσαλήμ και στην Ιουδαία 10:1-52

Στην Ιερουσαλήμ και οι τελευταίες εκεί διδασκαλίες 11:1 – 13:37

Τα γεγονότα πριν το πάθος και ο σταυρικός θάνατος 14:1 – 15:41

Τα μετά το πάθος και τα κατά την ανάσταση γεγονότα 15:42 – 16:20

Με βάση την σταδιακή αποκάλυψη του Μεσσία, το περιεχόμενο διαιρείται ως εξής:

Οι μεσσιανικές απαρχές. Ο Πρόδρομος του Μεσσία, η βάπτιση, οι πειρασμοί Μκ. 1:1-13

Τα θαύματα του Μεσσία και η σύγκρουση του προς τους εκπροσώπους της παλιάς θρησκευτικής τάξης (Μκ. 1:14-3:6)

Δημιουργία του νέου λαού του Θεού. Αποκάλυψη του μυστηρίου της βασιλείας του Θεού με παραβολές και θαύματα (Μκ. 3:7-5:43)

Απόρριψη του Μεσσία από τον Ισραήλ. Στροφή προς τους εθνικούς. Αποκάλυψη της βασιλείας του Θεού και στους εθνικούς (6:1-8:26)

Αποκάλυψη του πάθους του Μεσσία προς τους μαθητές (8:27-10:52)

Είσοδος στην Ιερουσαλήμ και τελευταίες διδασκαλίες πριν από το πάθος (11:1-13:37)

Το πάθος και η ανάσταση (14:1-16:8)

Οι εμφανίσεις του Αναστημένου Χριστού (16:9-20)