Έσδρας

Στην χριστιανική Βίβλο το έργο κατατάσσεται στην φυσική του θέση, μετά τα βιβλία των Χρονικών η Παραλειπομένων, στην ομάδα  ‘ιστορικά βιβλία’ της Παλαιάς Διαθήκης. Αντίθετα η Ιουδαϊκή παράδοση κατατάσσει το βιβλίο πριν από τα βιβλία των Χρονικών, στην ομάδα που φέρει τον γενικό τίτλο ‘Αγιόγραφα’. Το Βιβλίο ‘Εσδρας’ αποτελεί  συνέχεια  των βιβλίων  των Χρονικών, μαζί με τα οποία, όπως και με το επόμενο βιβλίο, ‘Νεεμίας’, αποτελούν πιθανότατα ενιαίο έργο. Το έργο τιτλοφορείται με το όνομα του ιερέα και γραμματέα Έσδρα, στην δράση του οποίου αναφέρεται, και ο ρόλος του οποίου υπήρξε καθοριστικός για την οργάνωση της μεταιχμαλωσιακής Ιουδαϊκής κοινότητας. Στην ελληνική μετάφραση των Εβδομήκοντα (0΄) φέρει τον τίτλο ‘Β Έσδρας’, επειδή προτάσσεται μια παραλλαγή του έργου αυτού με τον τίτλο ‘Α Έσδρας’.

Το βιβλίο αρχίζει με το διάταγμα του Κύρου, ( 538μ.χ.) με το οποίο παρέχεται η άδεια σε μια πρώτη ομάδα εξόριστων Ιουδαίων να επιστρέψουν στην Ιερουσαλήμ, τις  προσπάθειες τους για την ανοικοδόμηση του ναού, αλλά και τις δυσκολίες που συνάντησαν μέχρι την ολοκλήρωση του έργου. Ακόμη αναφέρεται στο έργο του Έσδρα, ο οποίος αποστέλλεται από το βασιλιά Αρταξέρξη επικεφαλής μιας νέας ομάδας εξόριστων στην Ιερουσαλήμ και αναλαμβάνει, παίρνοντας αυστηρά μέτρα, να οργανώσει τη νέα ιουδαϊκή κοινότητα με βάση το νόμο του Μωϋσή.

Στόχος του συγγραφέα είναι να παρουσιάσει μια συνθετική εικόνα της αναγέννησης του λαού του Θεού μετά το ισχυρό πλήγμα που δέχτηκε εξαιτίας της Βαβυλώνιας αιχμαλωσίας. Πρωτεργάτης της αναγέννησης αυτής υπήρξε ο Έσδρας, ο πατέρας του Ιουδαϊσμού, αρχές πάνω στις οποίες  στηρίχτηκε η οργάνωση της νέας Ιουδαϊκής κοινότητας συνοψίζονται στο τρίπτυχο. Εκλεκτός λαός-ναός-νόμος

Διάγραμμα περιεχομένου

Το περιεχόμενο του βιβλίου αποτελείται από 10 κεφάλαια:

• 1:1-11: Το περί επιστροφής των αιχμαλώτων και ανοικοδομήσεως του ναού διάταγμα του Κύρου.
• 2:1-70: Κατάλογος της πρώτης ομάδας Ιουδαίων που επέστρεψαν από την Βαβυλώνια αιχμαλωσία υπό τον Ζοροβάβελ, απόγονο του βασιλιά Ιεχονία, και τον αρχιερέα Ιησού.
• 3:1-6:22: Ανέγερση του θυσιαστηρίου, θεμελίωση του ναού, αντίδραση των Σαμαρειτών στην ανοικοδόμηση, αποπεράτωση και εγκαίνια αυτού.
• 7:1-8:6: Δεύτερη ομάδα αιχμαλώτων επιστρέφει υπό τον γραμματέα [Έσδρας|Έσδρα]].
• 9:1-10:44: Η κατά των μικτών γάμων πολεμική του Έσδρα.