Προς Εβραίους

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ

Η προς Εβραίους, γραμμένη σε λόγια γλώσσα, δίνει περισσότερο την εντύπωση πραγματείας παρά επιστολής. Ο συγγραφέας χαρακτηρίζει το κείμενό του, που αρχίζει χωρίς μνεία του αποστολέα και των παραληπτών, ‘ενθαρρυντικό λόγο’, τον οποίο απευθύνει σε μια κοινότητα, για την οποία δεν μας πληροφορεί που βρίσκεται και από ποιους αποτελείται. Παραλήπτες της επιστολής πιθανότατα είναι ‘οι εξ Ιουδαίων χριστιανοί’ που ζουν στην Παλαιστίνη και γνωρίζουν καλά την Παλαιά Διαθήκη.

Φαίνεται ότι αυτή η ιουδαιοχριστιανική κοινότητα αντιμετώπισε κάποιον κοινωνικό διωγμό, από τον οποίο κινδύνευσαν ίσως μερικοί να χάσουν την πίστη τους στο Χριστό. ο διωγμός προερχόταν από πρώην ομοθρήσκους τους, οι οποίοι τους κατέκριναν γιατί εγκατέλειψαν την θρησκεία των πατέρων τους με τις μεγαλοπρεπείς θυσίες στο ναό και τις λοιπές τελετές. Ο ιερός συγγραφέας γράφει την επιστολή αυτή για να τους στηρίξει στην πίστη και προβάλλει ως υπόδειγμα υπακοής τον ‘αρχηγό της πίστεως’ Ιησού Χριστό, ο οποίος, επειδή ο ίδιος έπαθε και δοκιμάστηκε, μπορεί τώρα να βοηθήσει αυτούς που δοκιμάζονται(2,18).

Δύο είναι  βασικά τα θέματα που συμπλέκονται μεταξύ τους σ’ όλη την επιστολή.

Η έξαρση της υπεροχής του χριστιανισμού έναντι του Ιουδαϊσμού και η προτροπή να αντλήσουν δύναμη οι χριστιανοί παραλήπτες της επιστολής από τα παθήματα του Χριστού. Με την προσαγωγή πολλών χωρίων της Παλαιάς Διαθήκης υπογραμμίζεται ότι ο Υιός είναι ανώτερος των αγγέλων και του Μωυσή και ότι η ευθύνη των χριστιανών είναι μεγάλη εάν αμελήσουν τη σωτηρία τους. Κατά τις δυσχερείς περιστάσεις οι χριστιανοί μπορούν να απευθύνονται στον ‘αρχηγό της σωτηρίας’, που επειδή υπέφερε και ο ίδιος , μπορεί να τους βοηθήσει. Τώρα που είναι ‘μέτοχοι του Χριστού’ πρέπει να προσέχουν, ώστε να μη ν απατηθούν από την αμαρτία και να μην ‘παραπικράνουν’ το Θεό, όπως έκανε ο Ισραηλίτικος λαός στην έρημο και τιμωρήθηκε σκληρά. Ο Ιησούς Χριστός είναι ο αληθινός μέγας αρχιερέας. Είναι ανώτερος του Ιουδαίου αρχιερέα και το ουράνιο θυσιαστήριο στο οποίο στο οποίο βρίσκεται είναι ανώτερο του επίγειου ιουδαϊκού ναού. Η εφάπαξ θυσία του Χριστού στο σταυρό είναι ασφαλώς ανώτερη των ιουδαϊκών θυσιών που επαναλαμβάνονται συνεχώς στο ναό. Οι χριστιανοί αναγνώστες αποτελούν μέλος ενός λαού που πορεύεται μέσα από εμπόδια στην τελική πραγματοποίηση της επαγγελίας. Τα ηρωικά παραδείγματα πίστης των αγίων ανδρών της Παλαιάς Διαθήκης εμπνέουν και την δική τους πορεία και εναποθέτουν στους ώμους τους μεγάλες ευθύνες. Τα μάτια τους πρέπει να είναι στραμμένα προς τον Ιησού που κι αυτός γνώρισε το σταυρό της αισχύνης, αλλά τώρα βρίσκεται στα δεξιά του θρόνου του Θεού.

Διάγραμμα του περιεχομένου

1 -7

1,1 – 1,5          Προοίμιο

1,6 – 2,10        Υπεροχή του Χριστού έναντι των αγγέλων

2,11 – 2,18      Η προσφορά του Χριστού προς τους αδελφούς του

3,1 – 3,12        Η υπεροχή του Χριστού έναντι του Μωϋσέως

3,13 – 4,13      Η πιστότητα στο Χριστό εγγύηση για την κατάπαυσή μας

4,14 – 5,10      Η υπεροχή του μεγάλου αρχιερέως Χριστού έναντι του Ααρών

5,11 – 6,12      Το αδύνατον της μετανοίας όσων εκπίπτουν από την τελειότητα και τη χάρη του Αγίου Πνεύματος

6,13 – 6,20      Βεβαία η εκπλήρωση των υποσχέσεων του Θεού

7,1 – 7,28        Ο Χριστός «ιερεύς εις τον αιώνα κατά την τάξιν Μελχισεδέκ»

8 – 10

8,1 – 8,13        Η υπεροχή της ιεροσύνης του Χριστού έναντι της Ιουδαϊκής

9,1 – 9,10        Η σκηνή του μαρτυρίου τύπος της αληθινής σκηνής

9,11 – 10,18    Η υπεροχή της εφ’ άπαξ θυσίας του Χριστού έναντι των θυσιών της Παλαιάς Διαθήκης

10,19 – 10,39 Συμπεράσματα και προτροπή για παραμονή στην αληθινή πίστη

11

11,1 – 11,40    Η πίστη προ του νόμου, στο νόμο, μετά το νόμο (ύμνος πίστεως)

12

12,1 – 12,29    Διαπαιδαγώγηση δια των θλίψεων

13

13,1 – 13,17    Παραγγέλματα ηθικά και πειθαρχία στους προϊσταμένους

13,18 – 13,25 Χαιρετισμοί και ευλογία