Ιώβ

Ο Ιώβ είναι ένα από τα βιβλία του κανόνα της Παλαιάς Διαθήκης. Στον ελληνικό κανόνα εντάσσεται στη συλλογή των Ποιητικών ή Διδακτικών βιβλίων. Η ιουδαϊκή Βίβλος κατατάσσει το έργο στην ομάδα «Αγιόγραφα»,δεύτερο στην σειρά μετά το βιβλίο ‘ψαλμοί’.

Η σχέση της ανθρώπινης δυστυχίας προς την θεία δικαιοσύνη συνιστά ένα πρόβλημα που απασχολεί την θρησκευτική σκέψη όλων των εποχών. Μια προσέγγιση του προβλήματος αυτού επιχειρείται στο βιβλίο ‘Ιώβ’.

Ο Ιώβ ήταν πρόσωπο που έζησε περίπου το 1600 π.χ. λίγο πριν τον Μωϋσή, στην Αυσίτιδα, χώρα μεταξύ Ιδουμαίας και Αραβίας. Είχε αραμαϊκή καταγωγή, όπως όλοι οι κάτοικοι της Αυσίτιδας. Η καταγωγή του και ο βίος του αναφέρονται στο ομώνυμο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης.

Κεντρικό θέμα του βιβλίου ‘Ιώβ’ αποτελεί το πρόβλημα της Θεοδικίας. Ο συγγραφέας επιχειρεί με το έργο του να βρει μια απάντηση στο ερώτημα. ‘Γιατί ο δίκαιος άνθρωπος δυστυχεί στην ζωή’. Το βιβλίο αρχίζει με μια αφήγηση σε πεζό λόγο που επέχει θέση εισαγωγής και στην οποία περιγράφεται η αρχική ευτυχία του Ιώβ, η αμφισβήτησή της ευσέβειάς του από τον σατανά και η δυστυχία που την επακολούθησε. Ακολουθεί το Κυρίως μέρος που είναι γραμμένο σε ποιητικό λόγω.(3.1-42.6). Πρόκειται για ένα διδακτικό ποίημα που έχει ως περιεχόμενο την συζήτηση του Ιώβ με τους τρείς φίλους του, οι οποίοι προσπαθούν να ερμηνεύσουν την δυστυχία του στηριζόμενοι στην κυρίαρχη αντίληψη της εποχής ότι τα δεινά του ανθρώπου είναι ποινή για κάποια αμαρτία του. Ο Ιώβ υπεραμύνεται της αθωότητάς του και η συζήτηση που διεξάγεται σε τρείς κύκλους, καταλήγει σε αδιέξοδο. στο σημείο αυτό παρεμβαίνει και τέταρτος φίλος, ο οποίος θεωρεί επίσης ότι τα δεινά οφείλονται σε κάποια αμαρτία, δεν συνιστούν όμως ποινή, αλλά έχουν παιδαγωγικό χαρακτήρα. Την όλη συζήτηση κλείνει η παρέμβαση του Θεού, ο οποίος χωρίς να προσφέρει μια άμεση απάντηση στο ερώτημα, παραπέμπει τον Ιώβ στο θαύμα της δημιουργίας και τον αναγκάζει να ομολογήσει την αδυναμία του στο να συλλάβει σε όλη του την έκταση και να εξιχνιάσει τον τρόπο διακυβέρνησης του κόσμου από τον Θεό. το έργο ολοκληρώνεται με ένα σύντομο επίλογο στον οποίο περιγράφεται η αποκατάσταση του Ιώβ σε ευτυχία μεγαλύτερη από εκείνη που είχε πριν από την δοκιμασία του

Η απάντηση του Θεού προς τον Ιώβ επιβεβαιώνει ότι το πρόβλημα της σχέσης του κακού με τη θεία δικαιοσύνη για τις δυνατότητες της ανθρώπινης λογικής παραμένει άλυτο. Ο άνθρωπος οφείλει να γνωρίσει τα όρια του ως δημιούργημα και να αναγνωρίσει την παντοδυναμία του Θεού, προς τον οποίο πρέπει να προσβλέπει με εμπιστοσύνη.

Διάγραμμα περιεχομένου

Το περιεχόμενο του βιβλίου αποτελείται από 42 κεφάλαια:

• 1:1-2:13: Πρόλογος, εξιστόρηση της μεταπτώσεως του Ιώβ από την άκρα ευτυχία, στην μεγάλη δυστυχία.
• 3:1-14:22: Ο Ιώβ καταριέται την ημέρα της γεννήσεως του, πρώτος διάλογος με τους φίλους του Ελιφάζ, Βαλδάδ και Σωφάρ.
• 15:1-21:34: Δεύτερος διάλογος του Ιώβ με τους φίλους του.
• 22:1-31:40: Τρίτος διάλογος του Ιώβ με τους φίλους του.
• 32:1-37:24: Εμφάνιση και λόγοι του τέταρτου φίλου, του Ελιού.
• 38:1-42:6: Διάλογος του Θεού με τον Ιώβ.
• 42:7-17ε: Επίλογος, ο Θεός μέμφεται τους φίλους του Ιώβ, αποκατάσταση αυτού στην πρότερη ευτυχία του.