Σαμουήλ Α’

Το Α’ Σαμουήλ η Α’ Βασιλειών κατατάσσεται στα «Ιστορικά Βιβλία» της Παλαιάς Διαθήκης, ενώ στην Εβραϊκή βίβλο ανήκει στην ομάδα «Προγενέστεροι Προφήτες ».

Στο πρώτο μέρος του βιβλίου (κεφ.1-12) εκτίθεται η ιστορία του Σαμουήλ από τη γέννησή του μέχρι την εκλογή του Σαούλ ως πρώτου βασιλιά των Ισραηλιτών, ενώ στο δεύτερο μέρος (κεφ.13-31) περιέχονται τα γεγονότα της βασιλείας του Σαούλ μέχρι το θάνατό του.

Το βιβλία Α’ και Β’ Σαμουήλ αποτελούσαν αρχικά ενιαίο έργο, που αργότερα για πρακτικούς λόγους, χωρίστηκε σε δύο. Τιτλοφορούνται με το όνομα του Κριτή και προφήτη Σαμουήλ, η δράση του οποίου περιγράφεται στο πρώτο μέρος του έργου, και ο ρόλος του οποίου υπήρξε καθοριστικός κατά τη μεταβολή του πολιτικού συστήματος του Ισραήλ από αμφικτιονία φυλών σε βασιλεία. Στην ελληνική μετάφραση των Εβδομήκοντα (Ο’) τα δύο βιβλία επιγράφονται «Βασιλειών Α’ και Β’», επειδή το περιεχόμενο τους αναφέρεται στην εγκαθίδρυση του θεσμού της βασιλείας και στην ιστορία των πρώτων ηγεμόνων Σαούλ και Δαβίδ.

Τα βιβλία Α’ και Β’ Σαμουήλ εκθέτουν την ιστορία του Ισραηλιτικού λαού από το τέλος της εποχής των Κριτών μέχρι το τέλος της βασιλείας του Δαβίδ (1020-961 π.Χ.). Κατά την περίοδο αυτή οι Ισραηλίτες αποκτούν σταδιακά εθνική οντότητα με τη βοήθεια της καθιέρωσης του θεσμού της μοναρχίας, που συνενώνει τις φυλές τους και συσφίγγει τους εθνικούς τους δεσμούς.

Οι συνεχείς επιθέσεις των γειτονικών λαών και κυρίως των Φιλισταίων προκάλεσαν αισθήματα ανασφάλειας στο λαό του Θεού, ο οποίος απαίτησε και τελικά πέτυχε την εγκαθίδρυση βασιλείας. Η αλλαγή όμως αυτή δεν έγινε χωρίς αντιδράσεις, καθώς, παράλληλα με την  άποψη ότι οι πολιτικές περιστάσεις απαιτούν βέβαια την ύπαρξη κεντρικής εξουσίας, διατυπώνεται  η αντίρρηση ότι ο Θεός, ως μοναδικός Κύριος του Ισραήλ, είναι ο πραγματικός εγγυητής της ελευθερίας του, όπως και κατά την προηγούμενη περίοδο των Κριτών. Αν για  τους γύρω λαούς η βεβαιότητα για ασφάλεια και σταθερότητα στηρίζεται σε μύθους που εξιστορούν τα κατορθώματα των διαφόρων θεοτήτων τους σε κάποιο αρχέγονο παρελθόν, ο Ισραήλ απέναντι σ’ αυτή την μυθολογική βεβαιότητα έχει να αντιτάξει την εμπειρία της συνεχούς και ζωντανής παρουσίας του Θεού του μέσα στην πρόσφατη ιστορία του.

Υπό αυτές τις προϋποθέσεις ο Σαούλ χρίεται βασιλιάς ως εντολοδόχος απλώς του Θεού ο οποίος παραμένει ο πραγματικός ηγέτης του λαού του. Παρά τους νικηφόρους αγώνες του, ο Σαούλ με τη στάση του και τις επιλογές του εμφανίζει μια τάση αμφισβήτησης αυτής της ηγεμονίας του Θεού πάνω στο λαό του, με αποτέλεσμα να χάσει τη θεία εύνοια. Παρ’ όλα αυτά, ο Θεός δεν εγκαταλείπει το λαό του. Η πτωτική πορεία του πρώτου βασιλιά συνοδεύεται από την ανοδική του μελλοντικού διαδόχου του, του Δαβίδ, την οποία ο Σαούλ, παρά τις απεγνωσμένες προσπάθειές του, δεν θα κατορθώσει να ανακόψει, και το σχέδιο του Θεού για τη σωτηρία του κόσμου θα εισέλθει στη νέα φάση του.

Διάγραμμα περιεχομένου

Το περιεχόμενο του βιβλίου αποτελείται από 31 κεφάλαια και τις εξής 4 ενότητες:

1.Τα πρώτα χρόνια της ζωής του Σαμουήλ

• κεφ. 1-3: Η γέννηση του Σαμουήλ και η κλήση του.

2.Η Κιβωτός της Διαθήκης

• κεφ. 4-6: Οι διηγήσεις για την Κιβωτό της Διαθήκης.

3.Σαμουήλ και Σαούλ

• κεφ. 7-12: Η γένεση της βασιλείας στο Ισραήλ: Σαμουήλ και Σαούλ.
• κεφ. 13-15: Οι πολεμικές επιχειρήσεις του Σαούλ.

4.Σαούλ και Δαυίδ

• κεφ. 16-19: Σαούλ και Δαβίδ
• κεφ. 20-21.εχθρότητα του Σαούλ – φυγή του Δαυίδ
• κεφ. 22-26: Αντιπαράθεση Δαυίδ – Σαούλ
• κεφ. 27-31: Καταφυγή του Δαυίδ στους Φιλισταίους – πόλεμος  των Φιλισταίων με τους Ισραηλίτες – θάνατος του Σαούλ