Προς Φιλιππησίους

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ

Οι Φίλιπποι είναι η πρώτη Ευρωπαϊκή πόλη στην οποία σπέρνεται ο σπόρος του ευαγγελίου από τον απόστολο Παύλο και τους συνεργάτες του κα ι ιδρύεται εκεί η τοπική εκκλησία γύρω στο έτος 50, κατά την δεύτερη περιοδεία του Παύλου. Με την εκκλησία των Φιλίππων ο Παύλος είχε ιδιαίτερα φιλικές σχέσεις, όπως φαίνεται από την επιστολή που της απευθύνει και η οποία είναι η ποιο προσωπική, συναισθηματική και τρυφερή επιστολή του. Την επιστολή την γράφει ο Παύλος από την Ρώμη, γύρω στα έτη 60 – 62 η το πιθανότερο στην Έφεσο, γύρω στο έτος 55.

Η προς Φιλιππησίους μπορεί να χαρακτηρισθεί ‘ επιστολή της χαράς’ γιατί το θέμα της χαράς και η συνεχής προτροπή του αποστόλου προς τους Φιλιππησίους να χαίρουν, δεσπόζουν στην επιστολή, ενώ θα μπορούσε επίσης να χαρακτηρισθεί και ‘επιστολή της ταπεινοφροσύνης’ γιατί και το θέμα αυτό κυριαρχεί, με αποκορύφωμα μάλιστα ένα θαυμάσιο και πυκνό σε νοήματα ύμνο προς τον Χριστό, που ενώ ήταν ο Θεός, πήρε δούλου μορφή και ταπεινώθηκε μέχρι ακόμη και του σταυρικού θανάτου. Ο Παύλος αφήνει την καρδιά του να εκφραστεί με τον ποιο αυθόρμητο και τρυφερό τόνο για να ευχαριστήσει τους χριστιανούς των Φιλίππων που επανειλημμένα του έστειλαν βοηθήματα και άλλοτε και τώρα που είναι φυλακισμένος.

Οι σκέψεις και τα αισθήματα του αποστόλου εκτίθενται χωρίς αυστηρό διάγραμμα, όπως μιλώντας κανείς μ’ ένα φιλικό του πρόσωπο λέγει αυθόρμητα όσα έχει να πει, χωρίς να τα κατατάσσει με τρόπο αυστηρά συστηματικό. Όλα αυτά βέβαια δεν σημαίνουν ότι η επιστολή στερείται θεολογικού βάθους και ότι έχει μόνο πρακτικό προσανατολισμό. Η κένωση του Χριστού ( 2,6), η δικαιοσύνη ‘εκ πίστεως’, η εσχατολογική ελπίδα, ο μετασχηματισμός του φθαρτού σώματος σε ένδοξο σώμα κ.ά. αποτελούν βασικά θέματα της επιστολής.

Διάγραμμα του περιεχομένου

1,1 – 1,2          Προοίμιο – χαιρετισμός

1,3 – 1,11        Ευχαριστία και προσευχή του Παύλου για τους Φιλιππησίους

1,12 – 1,26      Συνέπειες της φυλακίσεως και πληροφορίες για τη διάδοση του ευαγγελίου

1,27 – 1,30      Προτροπή για αντάξια ζωή προς το ευαγγέλιο

2,1 – 2,5          Προτροπή για ενότητα και ταπεινοφροσύνη

2,6 – 2,11        Χριστολογικός ύμνος. Ο Χριστός παράδειγμα άκρας ταπεινώσεως

2,12 – 2,18      Η αγωνία του πιστού για τη σωτηρία του

2,19 – 2,30      Πληροφορίες για τον Τιμόθεο και Επαφρόδιτο

3,1 – 3,21        «Οι εχθροί του σταυρού του Χριστού». Η επιδίωξη της τελειότητας

4,1 – 4,9          Προτροπές για χαρά, ειρήνη, προσευχή

4,10 – 4,20      Ευχαριστίες για βοηθήματα προς τον Παύλο

4,21 – 4,23      Επίλογος