Ιακώβου

ΕΠΙΣΤΟΛΗ  ΙΑΚΩΒΟΥ ( ΚΑΘΟΛΙΚΗ )

Η πρώτη από τις καθολικές επιστολές έχει ως αποστολέα τον Ιάκωβο, ο οποίος προσδιορίζεται ως ‘δούλος του Θεού και του Κυρίου Ιησού Χριστού’ και απευθύνεται στους χριστιανούς που είναι σκορπισμένοι σε όλο τον κόσμο(1,1). Πρόκειται προφανώς για τον αδελφόθεο Ιάκωβο. Το παραινετικό και προτρεπτικό ύφος της και ο εν γένει αυθεντικός τρόπος με τον οποίον εκφράζεται ο συγγραφέας της, δείχνουν πράγματι ότι το κείμενο αυτό προέρχεται από μια ηγετική μορφή της πρώτης εκκλησίας, μορφή που είχε σεβαστή θέση στις συνειδήσεις των αναγνωστών.

Τα θέματα που αναπτύσσονται στην επιστολή είναι τα ακόλουθα.

Το νόημα των πειρασμών και ο τρόπος αντιμετώπισής τους. Η διαγωγή των ‘πλουσίων’ έναντι των ‘πτωχών’ της κοινότητας και η μεροληπτική προς τους πλούσιους στάση ορισμένων διδασκάλων. Η σημασία των έργων για την πίστη. Πολλές δοκιμασίες της κοινότητας προέρχονται από την αδυναμία μελών της να χαλιναγωγήσουν τη γλώσσα τους, ενώ τέλειος είναι αυτός που ελέγχει τη γλώσσα του. Πραγματική σοφία είναι αυτή που προέρχεται από το Θεό και εκδηλώνεται με ανάλογο τρόπο ζωής. Η προσκόλληση στα αγαθά του κόσμου αποβαίνει τελικά έχθρα προς το Θεό. Η κρίση όμως του Θεού θα είναι αυστηρή για όσους παραγνωρίζουν το θέλημα του και στηριζόμενοι στις δικές τους δυνάμεις κάνουν σχέδια που αντιστρατεύονται στην εντολή του Θεού. Οι πιστοί πρέπει να δείξουν καρτερία γιατί πλησιάζει η κρίση, να προσεύχονται, να εξομολογούνται τα αμαρτήματά τους και να προσπαθούν να επαναφέρουν τους αμαρτωλούς από την πλάνη στην οδό του Θεού.

Όταν ο Ιάκωβος υπογραμμίζει ότι ‘ο άνθρωπος δικαιώνεται από τα έργα κι όχι μόνο από την πίστη’(2,24)δεν στρέφεται κατά της γνωστής παύλειας διδασκαλίας. Αλλά κατά της παρερμηνείας της από ορισμένους χριστιανούς. Όσο κι ο τόνος είναι διαφορετικός στους δύο συγγραφείς – ο Παύλος τονίζει ιδιαίτερα την πίστη, ο Ιάκωβος τα έργα- πρόκειται για την ίδια διδασκαλία και στους δύο, για την πίστη που εκδηλώνεται με έργα. Ούτε για τον Παύλο είναι δυνατή η πίστη που δεν ‘εκδηλώνεται έμπρακτα με αγάπη’(Γαλ.5,6), ούτε για τον Ιάκωβο μπορούν να υπάρχουν έργα χωρίς πίστη. Όπως η πίστη χωρίς τα έργα είναι νεκρή (Ιάκ.2,26) έτσι και τα έργα, ιδίως τα έργα του νόμου, δεν σώζουν τον άνθρωπο αν δεν έχει πίστη στον Ιησού Χριστό.

Διάγραμμα του περιεχομένου

Δώδεκα διδαχές

1,1 – 1,18        Α. Εξωτερικός και εσωτερικός πειρασμός

1,19 – 1,27      Β. Η έμπρακτη και καθαρή θρησκευτικότητα

2,1 – 2,13        Γ. Η προσωποληψία και οι διακρίσεις προς τους πλουσίους

2,14 – 2,26      Δ. Η έμπρακτη πίστη και η νεκρή πίστη

3,1 – 3,12        Ε. Το έργο του διδασκάλου και η χαλιναγώγηση της γλώσσας

3,13 – 3,18      ΣΤ. Η πνευματική σοφία και η κοσμική σοφία

4,1 – 4,12        Ζ. Οι ηδονές και η φιλία του κόσμου δημιουργούν έχθρα προς το Θεό

4,13 – 5,6        Η. Η πλεονεξία και η αλαζονεία του βίου έναντι των πτωχών

5,7 – 5,11        Θ. Η μακροθυμία των πιστών και των πτωχών

5,12     Ι. Ο όρκος και το ψέμα

5,13 – 5,18      ΙΑ. Εξομολόγηση, ευχέλαιο, προσευχή

5,19 – 5,20      ΙΒ. Αγώνας για την επιστροφή των πλανεμένων