3. Η εθνικότητα του αντίχριστου
Η Αγία Γραφή δεν κατονομάζει ευθέως την εθνικότητα του αντίχριστου. Ωστόσο, όταν συνδυαστούν οι προφητείες του Δανιήλ, οι μαρτυρίες των προφητών, τα εσχατολογικά χωρία της Καινής Διαθήκης και η πατερική παράδοση, σχηματίζεται μια εικόνα εξαιρετικά συνεκτική.
Η καταγωγή, η εθνικότητα και το πολιτικό περιβάλλον του αντίχριστου δεν μπορούν να απομονωθούν από την προφητική γραμμή της Παλαιάς Διαθήκης ούτε από τη γεωπολιτική διάσταση της ιστορίας. Η ανάλυση που ακολουθεί δεν αποτελεί δογματική θέση, αλλά ερμηνευτική σύνθεση βιβλικών, ιστορικών και πατερικών στοιχείων.
1. Η εθνικότητα του αντίχριστου: Δυτική–Ρωμαϊκή προέλευση
Τα οράματα του Δανιήλ (κεφ.2,7,8,11) και η Αποκάλυψη (κεφ.13,17) δείχνουν ότι ο τελικός παγκόσμιος ηγεμόνας θα αναδυθεί από την τελευταία μορφή του «τέταρτου βασιλείου», δηλαδή της Ρωμαϊκής εξουσίας.
Η Αποκάλυψη μιλά για «δέκα βασιλείς» που θα δώσουν εξουσία στο θηρίο. Μια δομή την οποία πολλοί Πατέρες και κλασικοί ερμηνευτές ταυτίζουν με μια μορφή αναβίωσης της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.
Στη σύγχρονη ιστορική πραγματικότητα, την πολιτική, οικονομική και νομική συνέχεια της Ρώμης δεν την εκπροσωπεί άλλη δομή παρά η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό δεν αποτελεί θεολογικό αυθαίρετο, αλλά ιστορικο-πολιτικό δεδομένο, αφού διαθέτει:
Α) κοινό ευρωπαϊκό δίκαιο ρωμαϊκής προέλευσης,
Β) γεωγραφικά όρια συγγενή με την αυτοκρατορία,
Γ) πολιτισμική και πολιτική συνέχεια της Δύσης.
Έτσι, ο αντίχριστος αναμένεται να αναδυθεί από τον δυτικό/ευρωπαϊκό χώρο και όχι από ανατολικές ή ασιατικές δυνάμεις.
2. Η ελληνιστική διάσταση του Δανιήλ και ο ρόλος της Ελλάδας
Ο Δανιήλ ξεκινά το προφητικό του σχήμα από την ελληνική εξουσία του Μεγάλου Αλεξάνδρου (Δαν.8:21,11:3).
Από αυτόν προέρχεται η τετραμερής ελληνιστική διαίρεση (Δαν.11:4), από την οποία αναδύεται ο Αντίοχος Επιφανής, πρότυπος του αντίχριστου.
Αυτό φανερώνει ότι η εσχατολογική σκηνή έχει έντονο ελληνιστικό υπόβαθρο που συνδέεται οργανικά με τη μεταγενέστερη ρωμαϊκή πολιτική εξουσία.
Εδώ η Ελλάδα έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή:
Α) αποτελεί τον φυσικό κληρονόμο της ελληνιστικής αυτοκρατορίας του Δανιήλ, και
Β) μετέχει σήμερα στη δυτικο-ρωμαϊκή πολιτική δομή (ΕΕ).
Με αυτή τη διπλή γεφυροποιό θέση, η ερμηνεία ότι ο αντίχριστος μπορεί να εμφανιστεί με «Ελληνική πολιτική ταυτότητα», ενώ φυλετικά κατάγεται από το Ισραήλ (πιθανώς από τη φυλή Δαν), δεν αποτελεί αυθαιρεσία. Είναι συνεκτική σύνθεση βιβλικών και πατερικών δεδομένων.
Συμπέρασμα
Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, η σύνθεση που προκύπτει είναι η ακόλουθη:
Ο αντίχριστος, σύμφωνα με τη Γραφή και τους Πατέρες, θα έχει «Ιουδαϊκή καταγωγή», πιθανότατα από τη «φυλή Δαν», ενώ η «εθνικότητά του» θ’ ανήκει στον «δυτικό/ρωμαϊκό κόσμο».
Η ελληνιστική αφετηρία της προφητικής ιστορίας, σε συνδυασμό με τον σύγχρονο γεωπολιτικό ρόλο της Ελλάδας, επιτρέπουν την ερμηνεία ότι μπορεί να εμφανιστεί ως ηγέτης με «ελληνική εθνική ταυτότητα», ενταγμένη στη δυτική πολιτικο-ιστορική δομή.
Γιάννης Μαστοράκος
