Τι σημαίνουν : Καιρός, Αιών, Ημέρα, Ώρα, Γενεά, Συντέλεια

ΤΙ ΕΝΝΟΟΥΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΞΗ «ΚΑΙΡΟΣ»

«Καιρός» είναι ο τρόπος που ο Θεός μετρά την ιστορία! Ο χρόνος για τον άνθρωπο, είναι διαδοχή ημερών και ετών…Γραμμικός, συνεχής, μονοδιάστατος.

Για τον Θεό όμως ο χρόνος δεν έχει μόνο μήκος, έχει «νόημα»…Δεν μετρά απλώς ημέρες αλλά ανοίγει και κλείνει εποχές.

«Χρόνος είναι εις πάντα, και καιρός παντί πράγματι υπό τον ουρανόν», παρατηρεί ο βασιλιάς Σολομώντας…Με τη λέξη «καιρός» δεν δηλώνεται μόνο μια περίοδος ή ένα χρονικό διάστημα κατά το οποίο συμβαίνει κάτι αλλά και μια ιδιαίτερη εποχή θεϊκής ενέργειας…Μια στιγμή που ο Θεός επεμβαίνει, ανοίγει δρόμους, αλλάζει πορείες ή φανερώνει το θέλημά Του. (Εκκλ.3:1)

Π.χ

1. Ο ΚΑΙΡΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΙΚΙΑΣ των γιων Ισραήλ, που παροίκησαν στην Αίγυπτο, ήταν 430 χρόνια.(τόσα ήταν τα χρόνια που ήταν δούλοι στους Αιγύπτιους) (Έξ.12:40)
2. Λέγων ότι ΕΠΛΗΡΩΘΗ Ο ΚΑΙΡΟΣ και επλησίασεν η βασιλεία του Θεού.(ενν. ότι συμπληρώθηκε η περίοδος της Παλαιάς Οικονομίας) (Μάρκ.1:15)

ΤΙ ΠΑΡΑΤΗΡΟΎΜΕ; Πως ο «καιρός» δεν είναι αριθμός αλλά είναι «πλήρωμα». Δεν μετριέται δηλαδή με λεπτά, ώρες κι έτη αλλά με σκοπό. Είναι η στιγμή όπου όλα ωριμάζουν… Ο χρόνος του ανθρώπου συναντιέται με το θέλημα του Θεού..! Εκεί όπου η ανθρώπινη ιστορία διακόπτεται από μια θεϊκή παρέμβαση και η πορεία αλλάζει κατεύθυνση.

ΤΙ ΕΝΝΟΟΥΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΞΗ «ΚΑΙΡΟΙ»

Η Αγία Γραφή με την λέξη «καιρό» άλλοτε ονομάζει την χρονική διάρκεια ενός «έτους» και άλλοτε με την ίδια λέξη, όταν την συναντάμε στον πληθυντικό, -π.χ. οι «καιροί»- δηλώνει τον καθορισμένο χρόνο μιας μεγαλύτερης περιόδου από ένα έτος.Ένα σύνολο Εποχών.

Π.χ

1. Η καρδιά του θα μεταβληθεί από την ανθρώπινη, και θα του δοθεί καρδιά θηρίου· και θα περάσουν επάνω του ΕΠΤΑ ΚΑΙΡΟΙ. (ενν. για επτά χρόνια θα είναι τρελός) (Δαν.4:16)
2. Στα χέρια σου είναι ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΜΟΥ (ενν. τα χρόνια που ζω, όλη η περίοδος της ζωής μου) (Ψαλ.31:15)
3. Γνώριζε, μάλιστα, τούτο, ότι στις έσχατες ημέρες θάρθουν ΚΑΚΟΙ ΚΑΙΡΟΙ·(ενν. όχι απλά ημέρες αλλά εποχές εκτροπής, χρόνια άσχημα) (Β΄Τιμ.3:1)
4. Μετανοήστε, λοιπόν, και επιστρέψτε, για να εξαλειφθούν οι αμαρτίες σας, για νάρθουν ΚΑΙΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ από την παρουσία τού Κυρίου,(ενν. την περίοδο ανακούφισης και ψυχικής ανάτασης όταν κάποιος ζει στην παρουσία του Κυρίου). (Πράξ.3:19)

Ενίοτε ότι κατά την ανάγνωση της Αγίας Γραφής συναντάμε ΚΑΙ περιορισμούς σε φράσεις η προτάσεις τους οποίους θα πρέπει να τηρούμε. Παρόλα αυτά δεν πρέπει ν’ ανησυχούμε, αφού η ίδια εξηγεί τον εαυτόν της.

Επί παραδείγματι: H φράση που προσδιορίζει το ήμισυ της περιόδου της «μεγάλης θλίψεως» καθώς λέει, ότι «θα είναι σε καιρόν, καιρούς και μισόν καιρό», (Δαν.12:7)  χρησιμοποιείται στο βιβλίο της αποκαλύψεως σαν ταυτόσημη με τους  «τεσσαράκοντα δύο μήνας» και τις «χίλιες διακόσιες εξήντα ημέρες», (Αποκ.11:2,3 12:6,14 & 13:5)  που αντιστοιχούν,-υπολογιζόμενου του μηνός προς 30 ημέρες,- σε 3,5 χρόνια. (δηλ. καιρός= 1 χρόνος, καιροί= 2 χρόνια & μισός καιρός= 1/2 χρόνια)

ΤΙ ΕΝΝΟΟΥΜΕ ΜΕ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ «ΗΜΕΡΕΣ» & «ΩΡΑ»

Εκτός από τον «καιρό» και τους «καιρούς», συναντούμε στην Αγία Γραφή και τις λέξεις «ημέρες» και «ώρα», οι οποίες φέρουν το δικό τους φορτίο νοήματος.

Η «ημέρα» δηλώνει πρωτίστως το φυσικό χρονικό διάστημα από την ανατολή έως τη δύση του ηλίου, όπως διαβάζουμε ήδη από την αρχή της Γραφής:

Π.Χ.

«Και εκάλεσε ο Θεός το φως Ημέρα» (Γέν. 1:5).

Είναι, επίσης, η ημέρα που ο Θεός χαρίζει για να ζήσουμε, για να δοξάσουμε και να βαδίσουμε στο φως Του:

«Αυτή είναι η ημέρα την οποίαν έκαμεν ο Κύριος· ας ευφραινώμεθα εν αυτή» (Ψαλμ. 118:24).

Όμως οι «ημέρες» στη Γραφή συχνά υπερβαίνουν το φυσικό νόημα και δείχνουν περιόδους κρίσης ή θεϊκής επέμβασης.

Έτσι ο προφήτης Ησαΐας μιλά για την «ημέρα του Κυρίου» που πλησιάζει, (Ησ.13:6) ενώ ο Κύριος Ιησούς χρησιμοποιεί την εικόνα των «ημερών του Νώε» για να περιγράψει μια ολόκληρη εποχή πριν από την επιστροφή Του (Ματθ.24:37).

Αντίστοιχα, η λέξη «ώρα» δηλώνει την πιο συγκεκριμένη στιγμή μέσα στο 24ωρο.

Οι Γραφές την χρησιμοποιούν συχνά κυριολεκτικά, όπως στην παραβολή των εργατών:

«Περί δε την τρίτην ώραν εξήλθεν…», (Ματθ.20:3) ή στον Ιωάννη, όπου σημειώνεται με ακρίβεια η ώρα της θεραπείας: «Εχθές την εβδόμην ώραν αφήκεν αυτόν ο πυρετός» (Ιω.4:52).

Όμως, όπως και με τις «ημέρες», η «ώρα» αποκτά και «προφητική σημασία», δηλώνοντας μια θεϊκά ορισμένη στιγμή. Ο ίδιος ο Χριστός είπε:

«Ήλθεν η ώρα να δοξασθή ο Υιός του ανθρώπου», (Ιω.12:23) και η Αποκάλυψη αναγγέλλει με δύναμη: «Ήλθε η ώρα της κρίσεως αυτού» (Αποκ.14:7).

Γι’ αυτό και οι απόστολοι μιλούν όχι μόνο για ημέρα και ώρα αλλά και για «το τέλος μιας εποχής από τον Θεό».

Ο Παύλος γράφει: «Ιδού νυν ημέρα σωτηρίας»(Β΄Κορ.6:2),

ενώ ο Ιωάννης διακηρύσσει: «Παιδία, είναι εσχάτη ώρα» (Α΄Ιω.2:18).

Δεν αναφέρεται στο τέλος του κόσμου αλλά στο τέλος μιας περιόδου που ο Θεός έχει ορίσει ως οικονομία της Χάριτος…Κι επειδή αυτές οι στιγμές ανήκουν στη σοφία του Θεού, όχι του ανθρώπου, ο Κύριος υπενθυμίζει τη δική μας άγνοια:

«Περί δε της ημέρας εκείνης και της ώρας ουδείς γνωρίζει…» (Ματθ.24:36).

Γι’ αυτό και χρειαζόμαστε πνευματική εγρήγορση: «Αγρυπνείτε…Διότι δεν εξεύρετε πότε είναι ο καιρός» (Μάρκ.13:33).

Έτσι, κάθε φορά που συναντούμε τις λέξεις «ημέρα», «ημέρες», «ώρα», είτε απλές είτε με προσδιορισμούς όπως «εσχάτη», «τελευταία», δεν τις εκλαμβάνουμε πάντοτε ως «τέλος του κόσμου», αλλά ως το τέλος μιας εποχής που ο Θεός έχει καθορίσει και μέσα στην οποία επιτελείται το θέλημά Του.

«ΑΙΩΝ» «ΓΕΝΕΑ»: Τι σημαίνουν πραγματικά στη Γραφή

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι στην αρχαία εποχή η λέξη «αιών»(εβρ. olam, ελλην. aiōn) και η λέξη «γενεά», είχαν νόημα πολύ ευρύτερο από αυτό που συχνά τους αποδίδουμε σήμερα.

Ο «αιών» σήμαινε ένα διάστημα χρόνου με καθορισμένα όρια , μια εποχή, μια φάση της ιστορίας.

Η δε «γενεά» δήλωνε όχι μόνο τους ανθρώπους που γεννήθηκαν σε μια συγκεκριμένη περίοδο, αλλά «ολόκληρο το χρονικό πλαίσιο» που χαρακτηρίζει την ύπαρξη και τον τρόπο σκέψης μιας εποχής.

Ο Χριστός χρησιμοποιεί αυτές τις λέξεις ακριβώς με αυτήν τη σημασία.

Στο Ματθαίος 12:32 λέει: «…ουδέ εν τω μέλλοντι αιώνι», διαχωρίζοντας καθαρά «τον παρόντα αιώνα» από «τον μέλλοντα». Δηλαδή, την παρούσα τάξη πραγμάτων από εκείνη που θα εγκαινιαστεί μετά τη δική Του τελική κρίση.

Αυτό το νόημα φαίνεται και σε άλλα καθοριστικά εδάφια:

Ματθαίος 28:20 :«…και ιδού εγώ είμαι μεθ’ υμών πάσας τας ημέρας έως της συντελείας του αιώνος». Το τέλος ενός αιώνα, όχι του σύμπαντος.

Εφεσίους 1:21: «…ου μόνον εν τω αιώνι τούτω, αλλά και εν τω μέλλοντι.»

Ξανά ο σαφής διαχωρισμός δύο εποχών.

Η λέξη «γενεά» επίσης χρησιμοποιείται με έννοια χρονικής περιόδου και όχι αποκλειστικά βιολογικής ομάδας.

Ματθαίος 24:34 : «Αληθώς σας λέγω ότι δεν θέλει παρέλθει η γενεά αυτή έως ου γείνωσι πάντα ταύτα.» Η λέξη εδώ δηλώνει την εποχή, το πνευματικό κλίμα, όχι απαραίτητα μια συγκεκριμένη βιολογική γενιά.

Ψαλμός 12:7 : «…σώσαι αυτούς από της γενεάς ταύτης έως αιώνος.» Η «γενεά» παρουσιάζεται ως «μια κατηγορία ανθρώπων μιας εποχής» (η διεφθαρμένη γενεά).

Ιστορικές αντιλήψεις του όρου «αιώνας»

Ο όρος «αιώνας» στον Μεσαίωνα, θεωρήθηκε διάστημα περίπου 1000 ετών. Στους Νεότερους χρόνους, καθιερώθηκε ως περίοδος 100 ετών. Όμως αυτές οι χρήσεις είναι πολιτισμικές–ιστορικές, όχι βιβλικές.

Η Γραφή δεν ορίζει ποτέ τον “αιώνα” αριθμητικά…Ο «αιών» στη Γραφή δεν είναι μέτρηση αλλά «πλαίσιο», «οικονομία» και «διάρκεια με θεϊκό σκοπό».

Στη Γραφή ο «αιών» και η «γενεά» δεν περιγράφουν απλώς χρόνο αλλά την ποιότητα ενός χρόνου. Τον τρόπο με τον οποίο ο Θεός εργάζεται και ο άνθρωπος ανταποκρίνεται μέσα σε μια συγκεκριμένη εποχή.

Ο «παρών αιών» είναι ο κόσμος όπως τον γνωρίζουμε.

Ο «μέλλων αιών» είναι ο κόσμος όπως θα τον αποκαταστήσει ο Θεός.

Η «γενεά» είναι το σύνολο της εποχής και του πνεύματός της.

 «ΣΥΝΤΕΛΕΙΑ»: Μια παρεξηγημένη έννοια

Κλείνοντας την εξέταση των βιβλικών όρων που σχετίζονται με τον χρόνο, συναντάμε μία λέξη που συχνά παρερμηνεύεται: Την λέξη «Συντέλεια».

Στη νεοελληνική γλώσσα η «συντέλεια» συνδέεται συχνά με εικόνες καταστροφής ή αφανισμού του κόσμου. Όμως στη Γραφή η λέξη αυτή δεν σημαίνει εξάλειψη αλλά ολοκλήρωση.

Συντέλεια είναι:

Το κλείσιμο ενός αιώνα,

Το τέλος της οικονομίας της Χάριτος

Η ολοκλήρωση ενός σχεδίου,

Η μετάβαση από μια εποχή σε μια άλλη. Ακριβώς όπως η λέξη δηλώνει: Συν-τέλεια, δηλαδή η στιγμή όπου όλα φτάνουν στο τέλος που ο Θεός έθεσε.

Τα πιο αντιπροσωπευτικά εδάφια

1. Ματθαίος 24:3

«Τί θέλει είσθαι το σημείον της παρουσίας σου και της συντελείας του αιώνος;» Ο Ιησούς δεν μιλά για το τέλος της κτίσης, αλλά για το τέλος του παρόντος αιώνα, της εποχής όπως τη γνωρίζουμε.

2. Ματθαίος 13:39–40

«Ο δε θερισμός είναι η συντέλεια του αιώνος…Καθώς συλλέγεται η ήρα…,ούτω θέλει είσθαι εν τη συντελεία του αιώνος.» Η συντέλεια παρουσιάζεται ως θερισμός, όχι αφανισμός αλλά διαχωρισμός, κρίση, ολοκλήρωση.

3. Ματθαίος 28:20

«…και ιδού, εγώ είμαι μεθ’ υμών πάσας τας ημέρας έως της συντελείας του αιώνος.» Ο Χριστός θα είναι με την Εκκλησία μέχρι το τέλος της παρούσας θεϊκής οικονομίας, μέχρι να συμπληρωθεί ο χρόνος της χάριτος.

Συμπέρασμα

Η «συντέλεια» στη Γραφή δεν είναι η εξαφάνιση του κόσμο, αλλά το πλήρωμα του σχεδίου του Θεού για έναν συγκεκριμένο αιώνα.

Δεν ορίζει το σημείο όπου η ύπαρξη σβήνει, αλλά το σημείο όπου η ιστορία ολοκληρώνει την πορεία της και εισέρχεται σε μία νέα εποχή που ο Θεός καθορίζει.

Έτσι, ενώ η ανθρώπινη σκέψη προσλαμβάνει τη «συντέλεια» ως κάτι τρομακτικό, η Αγία Γραφή τη φανερώνει ως το τέλος της παλιάς εποχής και το άνοιγμα μιας νέας. Είναι ο θεϊκός τερματικός σταθμός ενός αιώνα και ταυτόχρονα η πύλη προς τον μέλλοντα.

Ε Π Ι Λ Ο Γ Ο Σ 

Ο Θεός δεν κινείται μέσα στον χρόνο όπως τον αντιλαμβανόμαστε∙ ο χρόνος κινείται μέσα στον Θεό.

Οι «ημέρες» και οι «ώρες» μας δείχνουν τις μικρές ροές της ζωής∙

ο «καιρός» δείχνει τη στιγμή που ωριμάζουν τα πάντα∙

ο «αιών» φανερώνει ολόκληρη την πορεία μιας θεϊκής οικονομίας∙

και η «γενεά» αποτυπώνει το πνευματικό πρόσωπο μιας εποχής.

Στην κορυφή όλων αυτών στέκεται η «συντέλεια», όχι ως τέλος της δημιουργίας αλλά ως τέλος του «αιώνα». Είναι το σημείο όπου το έργο του Θεού φτάνει στο πλήρωμά του και μια νέα εποχή ανοίγει μπροστά μας.

Έτσι ο χρόνος της Γραφής δεν είναι ανθρώπινα μετρημένος, είναι θεομετρημένος.

Κάθε «ημέρα» έχει νόημα, κάθε «ώρα» έχει την δική της βαρύτητα, κάθε «καιρός» τον σκοπό του, κάθε «αιώνας» το σχέδιό του και κάθε «συντέλεια» μια νέα αρχή.

Η ιστορία δεν τελειώνει…Ολοκληρώνεται..! Και καθώς ολοκληρώνεται, ο άνθρωπος καλείται να σταθεί όχι με φόβο αλλά με διάκριση, βλέποντας πίσω από τον χρόνο Εκείνον που τον κρατά στα χέρια Του.

Γιάννης Μαστοράκος