Μέρος 12ο: Οι διωγμοί από το 1500μ.χ. έως σήμερα

Η ιστορία των διωγμών δεν τελειώνει στον Μεσαίωνα. Όσο ο κόσμος αλλάζει, οι μορφές της εχθρότητας εναντίον της πίστης αλλάζουν κι αυτές. Από το 1500 έως σήμερα, η χριστιανοσύνη περνά μέσα από νέες φωτιές, άλλες ορατές και βάναυσες, άλλες σιωπηλές αλλά το ίδιο επικίνδυνες.

Οι διώκτες πλέον δεν είναι μόνο αυτοκράτορες ή επίσκοποι που καταχράστηκαν την εξουσία τους. Τώρα εμφανίζονται νέες αυτοκρατορίες, νέες ιδεολογίες, νέα καθεστώτα,  όλα με τον ίδιο παλιό σκοπό…Να σβήσουν τη φωνή εκείνων που θέλουν να ζουν ευσεβώς εν Χριστώ.

1.Η σκιά της Οθωμανικής κυριαρχίας (16ος–19ος αιών)

Οι χριστιανοί της Ανατολής, (Έλληνες, Αρμένιοι, Σύροι, Βούλγαροι κ.α )ζουν για αιώνες κάτω από βαριά πίεση. Φόροι εξευτελιστικοί,(χαράτσι) περιορισμοί στη λατρεία, εξοντώσεις ιεραποστόλων, κατεδαφίσεις ναών, βίαιοι εξισλαμισμοί, (κυρίως στη Μικρά Ασία & Βαλκάνια) παιδομάζωμα…

Οι Βορειοαφρικανικές Χριστιανικές Εκκλησίες εξαφανίζονται σχεδόν ολοκληρωτικά μέχρι τον 18ο αιώνα.

Κάθε γενιά μεγαλώνει με τον φόβο της επόμενης. Και όμως, όσο αυξάνει το σκοτάδι, αναδύεται και το φως. Μοναχοί, απλοί πιστοί, ιερείς και γυναίκες της καθημερινότητας κρατούν την πίστη ζωντανή στα σπίτια, στα κρυφά σχολειά, στα υπόγεια των ναών. Είναι εκείνοι που σηκώνουν το σταυρό, όχι οι τίτλοι και τα αξιώματα.

Η κορύφωση έρχεται στο τέλος του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα:

Οι γενοκτονίες των Ποντίων, των Αρμενίων και των Ασσυρίων. (1894–1923) Πάνω από τρία εκατομμύρια χριστιανοί εξοντώθηκαν, εκτοπίστηκαν ή εξαναγκάστηκαν σε αλλαγή πίστης..

Αυτό θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες οργανωμένες γενοκτονίες χριστιανών στη νεότερη ιστορία. Ο κόσμος σιωπά αλλά η Εκκλησία, μέσα από τους μάρτυρές της, μιλά δυνατότερα από ποτέ.

2.Η Ευρώπη μετά τη Μεταρρύθμιση (16ος–17ος αιών) ένας εμφύλιος ανάμεσα σε χριστιανούς

Η Μεταρρύθμιση φέρνει φως, αλλά η ανθρώπινη καρδιά πάντα βρίσκει τρόπο να σκεπάσει το φως με πάθη. Καθολικοί και Προτεστάντες, αντί να σταθούν ο ένας δίπλα στον άλλον, στρέφουν τα ξίφη μεταξύ τους.

Διώκονται Ουγενότοι στη Γαλλία. Διώκονται Καθολικοί στη Βρετανία. Διώκονται Αναβαπτιστές παντού. Πόλεμοι θρησκευτικής φύσεως όπως ο 30ετής Πόλεμος, (1618–1648) με συμφέροντα, φυλετικά μίση και πολιτικά χαρακτηριστικά, αφήνουν πίσω τους έναν μισονεκρομένο ευρωπαϊκό λαό…Τα χωριά άδεια, οι πόλεις καμένες, η πίστη τραυματισμένη όχι από άπιστους αλλά από αδελφούς με χριστιανικό υπόβαθρο. Η πίστη πλέον γίνεται ταυτότητα στρατοπέδου…Όποιος ανήκει αλλού, θεωρείται εχθρός του κράτους.

Οι διώξεις αυτές αποτελούν εσωτερικό ευρωπαϊκό θρησκευτικό εμφύλιο που σφράγισε τη νεότερη Ευρώπη.

Κι όμως, μέσα από αυτήν τη θύελλα, ο Θεός δεν σταματά να σηκώνει ανθρώπους που Τον αγαπούν καθαρά: Μεθοδιστές, ευαγγελικούς, μεταρρυθμιστές που καλούν σε αναγέννηση και προσωπική σχέση με το Ευαγγέλιο.

3.Η Ανατολή της Ασίας — η πίστη που έζησε στη σιωπή

Σε αποικιοκρατικά περιβάλλοντα, χριστιανοί ιεραπόστολοι αλλά και εγχώριοι πιστοί υπέστησαν:

Δολοφονίες από τοπικές θρησκευτικές ομάδες, αντιδράσεις από παγανιστικές θρησκείες, απαγορεύσεις κηρύγματος

Στην Ιαπωνία του 17ου αιώνα, το όνομα του Χριστού απαγορεύεται.

Χιλιάδες χριστιανοί βασανίζονται, σταυρώνονται, αποκεφαλίζονται και καίγονται.

Οι «Κρυπτοχριστιανοί» φυλάνε το Ευαγγέλιο πάνω από δύο αιώνες χωρίς να έχουν ούτε ιερείς ούτε ναούς. Πιστοί χωρίς μέσα αλλά με καρδιά.

Το ίδιο και στην Κορέα. (18ος–19ος αιώνας)

μαζικοί διωγμοί, εκτελέσεις ιερέων και πιστών…Οι πρώτες χριστιανικές κοινότητες θυσιάζονται σαν σιτάρι στη γη και όμως, από αυτές τις σπορές γεννιέται μια από τις πιο δυναμικές χριστιανικές εκκλησίες του κόσμου σήμερα.

4. Ο κομμουνισμός — ο πιο αιματηρός διώκτης της νεωτερικής εποχής (20ός αιώνας)

Ο 20ός αιώνας αποδεικνύει ότι η απιστία, όταν ενώνεται με την ιδεολογική αλαζονεία, γίνεται τέρας. Σε όλες τις κομμουνιστικές χώρες η θρησκεία θεωρήθηκε «όπιο του λαού».

Αποτέλεσμα:

Στη Σοβιετική Ένωση: επίσκοποι εκτελούνται, ναοί κατεδαφίζονται, η Εκκλησία τέθηκε υπό κρατικό έλεγχο, ιερείς στέλνονται μαζικά στα γκουλάγκ, απλοί πιστοί χάνονται μέσα σε στρατόπεδα πάγου.

Στην Κίνα:

Η πίστη μπαίνει κάτω από το μικροσκόπιο του κράτους:

Οι υπόγειες εκκλησίες διώκονται, οι πιστοί φυλακίζονται σε στρατόπεδα εργασίας και αλλού, η λατρεία παρακολουθείται ηλεκτρονικά και απαγορεύεται για κάτω των 18.

Στην Αλβανία: (1945–1991

Η πίστη απαγορεύεται εντελώς! Η πρώτη «άθεη χώρα» της ιστορίας. Πλήρης απαγόρευση κάθε μορφής χριστιανικής λατρείας

Κι όμως… εκεί, στο απόλυτο σκοτάδι, λάμπει το μυστήριο του Θεού: Η Εκκλησία δεν πεθαίνει. Αναπνέει κάτω από τη γη και ανασταίνεται όταν κανείς δεν το περιμένει.

Ρουμανία, Βουλγαρία, Γιουγκοσλαβία

φυλακίσεις κληρικών, βασανιστήρια, κρατικός έλεγχος της πίστης.

Ο κομμουνισμός σκότωσε περισσότερους χριστιανούς από όλες τις προηγούμενες αυτοκρατορίες.

5.Ο Ναζισμός και ο φασισμός (1933–1945)— Η σύγκρουση με το κακό

Στα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, πολλοί χριστιανοί ιερείς, μοναχοί και λαϊκοί στέκονται απέναντι στο καθεστώς.

Το Νταχάου είχε ολόκληρο τμήμα στρατοπέδου μόνο για κληρικούς. Περισσότεροι από 2.500 πέθαναν εκεί.

Στα Βαλκάνια, οι Σέρβοι Ορθόδοξοι υφίστανται διωγμούς από το φασιστικό καθεστώς Ουστάσι.

Στη Ρωσία, ο Στάλιν συνδυάζει νωρίτερα δύο τύπους επαναστατικής αγριότητας: Διώκει την πίστη επειδή υπάρχει και θάβει τους πιστούς επειδή δεν υποτάσσονται.

Όμως άνθρωποι σαν τον Δίτριχ Μπονχόεφερ, τον πατέρα Μαξίμο Σάντερλαντ, και χιλιάδες άγνωστοι στάθηκαν σαν λίθοι τιμής μέσα σε μια εποχή τρόμου.

6. Ο σύγχρονος κόσμος — ο πιο διωκόμενος αιώνας της χριστιανοσύνης

Σήμερα, η περίοδος 2000–2024 καταγράφεται ως η πιο διωκόμενη εποχή χριστιανών μετά τον 1ο αιώνα. Σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς, πάνω από 300 εκατομμύρια χριστιανοί ζουν υπό διωγμό.

Στη Βόρεια Κορέα, ο Χριστός «απαγορεύεται» διά νόμου.

Σομαλία- Νιγηρία: Εκατοντάδες χριστιανικά χωριά καίγονται από φανατικούς ισλαμιστές (Boko Haram).

Στη Μέση Ανατολή: (Πακιστάν, Ιράν, Ιράκ) Η άνοδος του ISIS (2014–2019) εξοντώνει ολόκληρες κοινότητες: Ασσυρίους, Αρμενίους, Χαλδαίους.

Αίγυπτος Αλγερία, Μαρόκο, Τυνησία: Συνεχείς επιθέσεις σε Κόπτες

Στην Ινδία: Ο ριζοσπαστικός ινδουισμός επιτίθεται σε ευαγγελικές κοινότητες.

Στην Κίνα: Κάμερες παρακολουθούν τις εισόδους των ναών και πιστοί εξαφανίζονται χωρίς ίχνος.

Μορφές διωγμών σήμερα: Αποκεφαλισμοί (ISIS),εμπρησμοί εκκλησιών, απαγωγές & σκλαβοπάζαρα, δολοφονίες ιεραποστόλων, απαγόρευση λατρείας, κοινωνικές & κρατικές διακρίσεις, οικονομικές κυρώσεις για όσους πιστεύουν, εξαναγκαστικές μετακινήσεις πληθυσμών

Η σύγχρονη εποχή είναι η πιο τεκμηριωμένη σε φωτογραφίες, βίντεο και διεθνείς εκθέσεις.

Και όμως, η Εκκλησία δεν σιωπά. Το αίμα των μαρτύρων γίνεται πάλι σπόρος. Η πίστη δεν πεθαίνει από μαχαίρια ούτε από φωτιές ούτε από φυλακές.

Η πίστη πεθαίνει μόνο όταν η καρδιά παγώνει κι αυτό δεν το κατάφερε ποτέ κανένας διώκτης.

Από τον 1ο αιώνα ως σήμερα, η Εκκλησία περνά μέσα από φωτιές. Οι διωγμοί της ιστορίας αλλάζουν μορφές, γλώσσες και γεωγραφίες.

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ 1500–2024

Οι διώξεις κατά χριστιανών δεν σταμάτησαν ποτέ, απλώς άλλαξαν μορφή:

Από αυτοκρατορικές→ σε εθνικές→ σε θρησκευτικές→ σε ιδεολογικές→ σε πολιτικές→ σε τρομοκρατικές→ σε πολιτισμικές.

Συνολικά, μόνο στον 20ό αιώνα σκοτώθηκαν περισσότεροι χριστιανοί από όλες τις προηγούμενες περιόδους μαζί.

Αλλά το φαινόμενο παραμένει το ίδιο: Ο κόσμος που αγαπά το σκοτάδι δεν αντέχει το φως…Κι όσοι αγαπούν τον Χριστό δεν μπορούν να σβήσουν το φως Του, όποιο κι αν είναι το τίμημα.

Στο τέλος, όμως, η ιστορία κάνει φανερό κάτι συγκλονιστικό:

Δεν κράτησαν οι θεσμοί την Εκκλησία. Την κράτησαν οι καρδιές εκείνων που Τον αγάπησαν.

Και αυτές οι καρδιές — απλές, κρυμμένες, άγνωστες — είναι που συνεχίζουν να γράφουν την πιο αληθινή ιστορία του Χριστιανισμού.

Γιάννης Μαστοράκος