Άνοδος, Παρακμή Και Πτώση Της «Θρησκείας» Του 21ου Αιώνα

Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί συρραφή αποσπασμάτων από το βιβλίο «Γεωπολιτική του Χάους» του Ιγνάσιο Ραμονέ, τα οποία  παραθέτω όχι μόνο επειδή ανταποκρίνονται στην σκληρή πραγματικότητα του σήμερα αλλά και γιατί το ζήτημα που έχει δημιουργήσει η με «κάθε κόστος» απελευθέρωση των αγορών στ’ οποίο αναφέρεται, είναι τεράστιο.

Ο Ιγνάσιο Ραμονέ περιγράφει μια απαισιόδοξη αλλά αιχμηρή ανάλυση της παγκοσμιοποίησης και της κυριαρχίας του νεοφιλελευθερισμού ως μιας “θρησκείας” του 21ου αιώνα.Η ιδέα ότι η οικονομία έχει αντικαταστήσει την πολιτική ως την κυρίαρχη δύναμη είναι κάτι που πολλοί έχουν επισημάνει, ιδιαίτερα μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Η «μονόδρομη σκέψη» της TINA (There Is No Alternative) είναι μια φράση που χρησιμοποίησε η Μάργκαρετ Θάτσερ, και δείχνει ακριβώς αυτή την ιδεολογική ακαμψία που καταδικάζει ο Ραμονέ. Βλέπουμε όμως και σημάδια αντίστασης…Η «νέα λογική» κάνει τους ανθρώπους να ψάχνουν απεγνωσμένα να “βρουν λύσεις” απέναντι στο τέρας που οι ίδιοι δημιούργησαν, με κάποιες από αυτές μάλιστα να στρέφονται γύρω από τις ίδιες σκέψεις-προτάσεις του Ραμονέ, και οι οποίες παραπέμπουν σε «διαφωνία» με το υπάρχων παγκόσμιο πολιτικό σύστημα. Στην ανάκτηση δηλ.«μιας αγωνιστικής διάθεσης» με τον ζήλο και την ένταση που είχε ο συνδικαλισμός στις αρχές του 20^ου αιώνα και σε δραστηριότητες με οικολογικό πρόσημο!

Προσωπικά πιστεύω πως η δύναμη δεν βρίσκεται πλέον στους λαούς δια των πολιτικών, αλλά στην οικονομία όπως ο ίδιος λέει μέσω των χρηματοπιστωτικών «οργανισμών».

Οι λαοί δυστυχώς με αφορμή τον υπέρμετρο καταναλωτισμό, χωρίς να το καταλάβουν, εγκλωβίστηκαν στην μέγγενη της «μονόδρομης σκέψης» που οδήγησε στον «άκρατο φιλελευθερισμό» και στην ανάγκη,- όπως όλοι ομολογούν,- μιας άλλης διαχείρισης του φαινομένου, υπό την επίβλεψη μιας «νέας πολιτικής εξουσίας», για μια «νέα παγκόσμια κοινωνία», «την δομή της οποίας δεν μπορούμε ακόμα ούτε να φανταστούμε!»

Που πάμε λοιπόν; Διαβάστε το και βγάλτε τα δικά σας συμπεράσματα

Η Αμερικανική Ηγεμονία και η Παγκοσμιοποίηση

Ο 20ός αιώνας υπήρξε η εποχή της αμερικανικής ηγεμονίας, όχι μόνο στρατιωτικά αλλά κυρίως οικονομικά, τεχνολογικά και πολιτιστικά. Από την Αμερική ξεπήδησαν καινοτομίες που κατέκτησαν τον πλανήτη: αυτοκίνητο, ηλεκτρικός λαμπτήρας, ουρανοξύστης, ηλεκτρονικός υπολογιστής. Η μαζική κουλτούρα εξαπλώθηκε ραγδαία μέσω του Χόλιγουντ, των κόμικς, της τηλεόρασης, ενώ η μαζική κατανάλωση ενισχύθηκε από τη διαφήμιση, τα σούπερ μάρκετ, το μάρκετινγκ και τις διαδικτυακές πωλήσεις.

Η Ελεύθερη Αγορά ως Παγκόσμιο Δόγμα

Η σημαντικότερη αμερικανική επινόηση, ωστόσο, ήταν η αποθέωση της «ελεύθερης αγοράς». Ο ακραίος φιλελευθερισμός έγινε παγκόσμιος μέσω του διαδικτύου, καταργώντας σύνορα και εθνικές ταυτότητες. Ωστόσο, η παγκοσμιοποίηση αποδείχθηκε δίκοπο μαχαίρι: ενώ έδωσε δύναμη στις αγορές, αποδυνάμωσε το ίδιο το κράτος-έθνος. Οι κυβερνήσεις δεν έχουν πλέον τα μέσα να ελέγξουν τις οικονομικές εξελίξεις, καθώς οι παγκόσμιοι οργανισμοί, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Οργάνωση Εμπορίου, υπαγορεύουν τις οικονομικές πολιτικές.

Η Κυριαρχία του Χρηματοπιστωτικού Συστήματος

Η χρηματοπιστωτική οικονομία γιγαντώθηκε, δημιουργώντας οικονομικές αυτοκρατορίες που μετακινούν τα κεφάλαιά τους με ασύλληπτη ταχύτητα και υπαγορεύουν τους δικούς τους νόμους. Αυτές οι δυνάμεις δεν γνωρίζουν σύνορα, περιφρονούν την εθνική κυριαρχία και αγνοούν τις κοινωνικές συνέπειες των πράξεών τους. Κερδοσκοπούν εις βάρος νομισμάτων, προκαλούν κρίσεις και ασκούν πίεση στις κυβερνήσεις. Στη νέα πραγματικότητα, η πολιτική εξουσία έχει υποβιβαστεί στην τρίτη θέση, πίσω από την οικονομική εξουσία και τη δύναμη των ΜΜΕ. Οι ισχυρότεροι άνθρωποι στον πλανήτη δεν είναι πολιτικοί, αλλά οικονομικοί και τεχνολογικοί μεγιστάνες, όπως οι Ted Turner, Rupert Murdoch και Bill Gates.

Ο Νεοφιλελευθερισμός ως Νέα Ιδεολογία

Η κυριαρχία του φιλελευθερισμού μετατράπηκε σε ιδεολογία, σε μια νέα παγκόσμια «θρησκεία». Η μονόδρομη σκέψη που επιβάλλει την ΤΙΝΑ (There Is No Alternative – Δεν υπάρχει εναλλακτική λύση) λειτουργεί ως δόγμα που παραλύει κάθε εναλλακτική σκέψη. Στο όνομα του ρεαλισμού, κάθε δημοκρατική απόπειρα αντίστασης χαρακτηρίζεται λαϊκιστική ή ανεδαφική. Οι οικονομικοί γίγαντες χρηματοδοτούν πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα για να διαδώσουν τις αρχές τους:

• Η οικονομία κυριαρχεί επί της πολιτικής.
• Η αυτορυθμιζόμενη αγορά επιλύει τις ανισορροπίες της.
• Ο ανταγωνισμός ενισχύει τις επιχειρήσεις.
• Η παγκοσμιοποίηση της παραγωγής μειώνει το κόστος και τις συνδικαλιστικές διεκδικήσεις.
• Οι ιδιωτικοποιήσεις είναι πάντα επωφελείς.
• Το οικολογικό κόστος αγνοείται.

Η Κοινωνική Ανισότητα και η Αποσταθεροποίηση

Το αποτέλεσμα είναι ότι οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες αυξάνονται. Η κοινωνία χωρίζεται σε όσους μπορούν να πληρώσουν τα χρέη τους και σε όσους δεν μπορούν, με τους τελευταίους να οδηγούνται σε περιθωριοποίηση. Την ίδια στιγμή, όσο περισσότερα χρωστά κάποιος, τόσο μεγαλύτερη εύνοια απολαμβάνει από τη δικαιοσύνη, η οποία έχει μετατραπεί σε όργανο εξυπηρέτησης οικονομικών συμφερόντων.

Ακόμη και στις πιο ανεπτυγμένες δημοκρατίες, η φτώχεια και η ανεργία αυξάνονται, ενώ οι κοινωνικές εκρήξεις γίνονται συχνότερες. Οι άνεργοι, οι μετανάστες και οι φτωχοί εξεγείρονται πιο εύκολα απ’ όσο πίστευε ο Χάντιγκτον. Οι κυβερνήσεις, ανίκανες να αντιμετωπίσουν τις αιτίες των ανισοτήτων, επενδύουν όλο και περισσότερο στην καταστολή.

Το Μέλλον της Παγκόσμιας Οικονομίας

Ορισμένοι επιχειρηματικοί ηγέτες, όπως ο Persy Barnevik της ABB, προειδοποιούν ότι εάν δεν αντιμετωπιστεί η φτώχεια, η παγκόσμια αναταραχή θα οδηγήσει σε αύξηση της βίας και της τρομοκρατίας. Ίσως, λοιπόν, η παντοδυναμία της αγοράς να πλησιάζει στο τέλος της. Ο Αλεξάντερ Κινγκ σημειώνει ότι βρισκόμαστε στη μέση μιας μακράς διαδικασίας που θα οδηγήσει στην ανάδειξη μιας νέας παγκόσμιας κοινωνίας, της οποίας τη μορφή δεν μπορούμε ακόμη να προβλέψουμε.

Μια Νέα Εποχή Δικαιωμάτων και Αλλαγής

Το μέλλον ανήκει στη διαφωνία, στη συλλογική αμφισβήτηση και στη διεκδίκηση νέων δικαιωμάτων. Όπως ο 18ος αιώνας έφερε τα πολιτικά δικαιώματα και ο 19ος-20ός τα κοινωνικά, έτσι και ο 21ος αιώνας πρέπει να φέρει μια νέα γενιά δικαιωμάτων: οικολογικά δικαιώματα, δικαίωμα στην αξιοπρεπή εργασία, στην πληροφόρηση, στην ειρήνη, στην καθαρή φύση. Η κοινωνία της κατασπατάλησης πρέπει να δώσει τη θέση της σε μια κοινωνία της αναδιανομής.

Οι πολίτες αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι αυτή είναι η μόνη βιώσιμη επιλογή για τη διατήρηση του πλανήτη και την προστασία της ανθρωπότητας. Όμως, οι λύσεις δεν θα προέλθουν από τους οικονομικούς κολοσσούς ούτε από τους ανίσχυρους πολιτικούς. Η αλλαγή θα έρθει από τους ίδιους τους πολίτες, οι οποίοι θα δημιουργήσουν μια νέα πολιτική εξουσία, μια παγκόσμια κοινωνία που ακόμα δεν μπορούμε να φανταστούμε.

Ο Ιγνάσιο Ραμονέ, ανάμεσα σε πολλά άλλα είναι και διευθυντής της Le Monde Diplomatique.

Πηγή: www.sanejoker.info