Μέρος 9ο: Διώξεις από τους Βίκινγκς (8ος–10ος αιών)
Στον βορρά της Ευρώπης, εκεί όπου η θάλασσα ήταν δρόμος και ο πόλεμος τρόπος ζωής, ο Χριστιανισμός εμφανίστηκε αρχικά ως κάτι ξένο, αδύναμο και περιφρονημένο.
Οι Σκανδιναβοί λαοί –Νορμανδοί, Δανοί, Νορβηγοί, Σουηδοί– ζούσαν σε έναν κόσμο όπου κυριαρχούσαν οι θεοί του πολέμου και της μοίρας! Ο Όντιν, ο Θωρ, ο Λόκι.
Η πίστη στον Χριστό, που κήρυττε ταπείνωση και αγάπη προς τον εχθρό, θεωρήθηκε αρχικά αντίθετη προς την ανδρεία και την τιμή.
Έτσι, οι πρώτοι χριστιανοί του βορρά βρέθηκαν αντιμέτωποι με ωμή βία, πολύ πριν υπάρξει οποιαδήποτε εκκλησιαστική δομή ικανή να τους προστατεύσει.
Το Λίντισφαρντ (793 μ.Χ.) – η αρχή του τρόμου
Το έτος 793 μ.Χ. σηματοδοτείται στην ευρωπαϊκή ιστορία ως η αρχή της εποχής των Βίκινγκ. Τότε, σκανδιναβικά πλοία εμφανίστηκαν αιφνιδιαστικά στις ακτές της Βόρειας Αγγλίας και επιτέθηκαν στο μοναστήρι του Λίντισφαρντ.
Ο χρονικογράφος Alcuin of York γράφει συγκλονισμένος: «Οἶα φρίκη ἔπεσεν ἐπι τον λαον τοῦ Θεοῦ…το αἷμα τῶν ἁγίων ἐχύθη ἐπι το θυσιαστήριον.»
Οι μοναχοί:
σφαγιάστηκαν ή σύρθηκαν ως δούλοι,
τα ιερά σκεύη λεηλατήθηκαν,
τα χειρόγραφα καταστράφηκαν ή κλάπηκαν.
Το γεγονός αυτό σόκαρε ολόκληρη τη χριστιανική Ευρώπη και θεωρήθηκε σημείο εισόδου σε μια νέα εποχή βαρβαρότητας.
Επαναλαμβανόμενες επιδρομές και αφανισμός κοινοτήτων
Μετά το Λίντισφαρντ, οι επιθέσεις επαναλήφθηκαν σε μοναστήρια της Ιρλανδίας (Ίονα, Κελς), παράκτιες πόλεις της Αγγλίας και της Φραγκίας, χριστιανικά κέντρα της Βόρειας Θάλασσας.
Οι Βίκινγκς στόχευαν συχνά τα μοναστήρια, όχι μόνο για τα πλούτη τους, αλλά επειδή ήταν απροστάτευτα, συμβόλιζαν έναν ξένο Θεό, αποτελούσαν κέντρα γραφής και μνήμης. Ορισμένες χριστιανικές κοινότητες εξοντώθηκαν ολοκληρωτικά, αφήνοντας πίσω τους μόνο ερείπια και σιωπή.
Ο εκχριστιανισμός και οι εσωτερικές διώξεις
Όταν, από τον 9ο αιώνα και εξής, ο Χριστιανισμός άρχισε να εισχωρεί στις σκανδιναβικές κοινωνίες, η βία δεν σταμάτησε απλώς άλλαξε μορφή.
Στη Δανία, τη Νορβηγία και τη Σουηδία, οι πρώτοι χριστιανοί βασιλείς βρέθηκαν αντιμέτωποι με σκληρή παγανιστική αντίδραση.
Οι πηγές αναφέρουν ότι Ιερείς δολοφονήθηκαν, εκκλησίες πυρπολήθηκαν, βαπτισμένοι χριστιανοί εξορίστηκαν ή θανατώθηκαν.
Ο βασιλιάς Όλαφ Τρύγκβασον (†1000) και ο Όλαφ ο Άγιος (†1030) κυβέρνησαν μέσα σε κλίμα συνεχών εξεγέρσεων, όπου παγανιστές άρχοντες προσπαθούσαν να επαναφέρουν τη λατρεία των παλαιών θεών με τη βία.
Σε πολλές περιοχές, το βάπτισμα σήμαινε ρήξη με το γένος, απώλεια τιμής και συχνά θάνατο.
Γιατί οι διώξεις αυτές ήταν ιδιαίτερα σκληρές
Διότι:
- Η κοινωνία των Βίκινγκς ήταν βαθιά πολεμική.
- Η πίστη συνδεόταν άμεσα με την ταυτότητα και την τιμή.
- Δεν υπήρχε κεντρική εξουσία που να επιβάλει ανεκτικότητα.
Ο Χριστιανισμός δεν ερχόταν απλώς ως νέα θρησκεία αλλά ως ανατροπή ολόκληρου τρόπου ζωής.
Για το τέλος
Ο Μεσαίωνας του Βορρά γράφτηκε με αίμα πάνω σε πέτρες μοναστηριών και σε ξύλινους σταυρούς που κάηκαν στη φωτιά των επιδρομών. Οι πρώτοι χριστιανοί δεν ήταν νικητές..! Ήταν μάρτυρες μιας αργής μεταμόρφωσης..!
Και όμως, μέσα από διωγμούς, λεηλασίες και εξεγέρσεις, ο Χριστιανισμός ρίζωσε τελικά και στον βορρά. Όχι επειδή επιβλήθηκε χωρίς αντίσταση αλλά επειδή κάποιοι πλήρωσαν το τίμημα της πίστης τους πριν αυτή γίνει αποδεκτή.
Έτσι, ακόμη και στον παγωμένο Μεσαίωνα των Βίκινγκς, η ιστορία της Εκκλησίας δεν γράφτηκε με σπαθιά αλλά με θυσία.
Γιάννης Μαστοράκος